Μαζική παρεμβολή στο FIR Αθηνών: Τι πραγματικά συνέβη – Τεχνική βλάβη, θεσμικά κενά και το διαχρονικό πρόβλημα των υποδομών

 Το πρωτοφανές περιστατικό μαζικής παρεμβολής που έπληξε σχεδόν το σύνολο των συχνοτήτων επικοινωνίας στο FIR Αθηνών ανέδειξε, πέρα από το ίδιο το τεχνικό συμβάν, μια αλυσίδα χρόνιων αδυναμιών στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας. Παρότι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ανακοίνωσε την πλήρη αποκατάσταση των συχνοτήτων και των επιχειρησιακών γραμμών έως τις 17:00 και την κανονικοποίηση της ροής στις 17:45, το ερώτημα «πώς έφτασε το σύστημα σε αυτό το σημείο» παραμένει ανοιχτό.

Τι έδειξαν οι πρώτοι έλεγχοι

Η εικόνα που προκύπτει από τη συνδυαστική έρευνα της ΥΠΑ, της Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, της ΕΥΠ και της ΕΕΤΤ είναι σαφής ως προς ένα κρίσιμο σημείο: δεν εντοπίστηκε ίχνος δολιοφθοράς ή κυβερνοεπίθεσης. Ο «θόρυβος» που καταγράφηκε είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής και αποδόθηκε, κατά τα έως τώρα δεδομένα, σε βλάβη κεραίας της ΥΠΑ στα Γεράνεια Όρη. Ακόμη και μια αστοχία σε επιμέρους εξάρτημα –ακόμη και πλακέτα– θα μπορούσε, σύμφωνα με τεχνικές εκτιμήσεις, να προκαλέσει συντονισμό και μαζική εσωτερική παρεμβολή.

Επιχειρησιακές συνέπειες και διαχείριση κρίσης

Η επίπτωση ήταν άμεση και εκτεταμένη. Προσωρινή αναστολή απογειώσεων, περιορισμένη χωρητικότητα στον ελληνικό εναέριο χώρο, αναδρομολογήσεις μέσω γειτονικών FIR και καθυστερήσεις δεκάδων πτήσεων. Ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών προειδοποίησε εγκαίρως για συσσωρευμένες καθυστερήσεις, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενεργοποιήθηκε ο συντονισμός με το EUROCONTROL.

Στην πράξη, η ασφάλεια των πτήσεων διασφαλίστηκε χάρη στην άμεση ενεργοποίηση εναλλακτικών διαδικασιών και –κυρίως– στον επαγγελματισμό των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, οι οποίοι διαχειρίστηκαν την κρίση με περιορισμένα και σε ορισμένες περιπτώσεις χειροκίνητα μέσα.

Οι καταγγελίες των ελεγκτών και το ζήτημα ευθύνης

Η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας χαρακτηρίζει το συμβάν «ιδιαίτερα σοβαρό και πρωτοφανές», επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό αλλά για αποτέλεσμα χρόνιας παλαιότητας και ανεπαρκούς συντήρησης κρίσιμων συστημάτων. Υπενθυμίζει, μάλιστα, αντίστοιχο περιστατικό τον Αύγουστο του 2025 στον λόφο Μερέντα, χωρίς ουσιαστική ανάληψη ευθύνης.

Η κριτική είναι ευθεία: καθυστερήσεις στην ανανέωση εξοπλισμού, αγνόηση προειδοποιήσεων και διοικητική αδράνεια. Σε αυτό το πλαίσιο, το αίτημα για άμεση διερεύνηση με συμμετοχή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας και του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αποκτά χαρακτήρα θεσμικής αναγκαιότητας, όχι συνδικαλιστικής διεκδίκησης.

Ο ρόλος των παρόχων και οι διαψεύσεις

Σημαντική είναι και η αποσαφήνιση από τον ΟΤΕ, ο οποίος ξεκαθαρίζει ότι τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει προς την ΥΠΑ λειτουργούσαν κανονικά και δεν σχετίζονται με το περιστατικό. Η τοποθέτηση αυτή μετατοπίζει πλήρως το βάρος της ευθύνης εντός των συστημάτων της ΥΠΑ και των υποδομών της.

Το ουσιαστικό διακύβευμα

Πέρα από την τεχνική αιτία, το περιστατικό φωτίζει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών. Όταν μια βλάβη κεραίας μπορεί να προκαλέσει μαζική απώλεια επικοινωνιών σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους εναέριους χώρους της Ευρώπης, τότε το ζήτημα δεν είναι μόνο η αποκατάσταση, αλλά η πρόληψη.

Η πλήρης διερεύνηση, η διαφάνεια στα αίτια και –κυρίως– η επιτάχυνση της αναβάθμισης των συστημάτων επικοινωνίας δεν είναι επιλογή. Είναι προϋπόθεση για να μη μετατραπεί το «πρωτοφανές» σε «επανεμφανιζόμενο». Και σε αυτό το σημείο, οι ευθύνες παύουν να είναι τεχνικές και γίνονται αμιγώς πολιτικές και διοικητικές.

ΠΗΓΗ