13η σύνταξη: Από 800 εκατ. έως 2,8 δισ. ευρώ – Πόσο κοστίζει κάθε σενάριο

 

Το κόστος για τη 13η σύνταξη μπορεί να ξεκινά από περίπου 800 εκατ. ευρώ και να φθάνει έως τα 2,8 δισ. ευρώ τον χρόνο. Η μεγάλη απόκλιση οφείλεται στο μοντέλο που θα επιλεγεί: κλιμακωτή ενίσχυση, μισή σύνταξη ή πλήρης επιπλέον μηνιαία καταβολή σε όλους τους συνταξιούχους.

Η συζήτηση για την επαναφορά της 13ης σύνταξης έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Ωστόσο, πίσω από τον ίδιο όρο βρίσκονται διαφορετικά σενάρια, τα οποία δεν έχουν το ίδιο δημοσιονομικό βάρος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «Ήλιος» για τον Ιούνιο του 2026, ο αριθμός των συνταξιούχων στην Ελλάδα ανέρχεται σε 2.537.769, ενώ το συνολικό μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις διαμορφώνεται στα 2,806 δισ. ευρώ. Τα συγκεκριμένα δεδομένα αποτελούν τη βάση για την κοστολόγηση των διαφορετικών προτάσεων. Οι μηνιαίες εκθέσεις δημοσιεύονται από την ΗΔΥΚΑ.

Πόσο κοστίζει μια πλήρης 13η σύνταξη;

Το ακριβότερο σενάριο προβλέπει την καταβολή μιας ολόκληρης επιπλέον μηνιαίας σύνταξης σε όλους τους δικαιούχους. Με βάση τη σημερινή μηνιαία συνταξιοδοτική δαπάνη, το μεικτό κόστος μιας τέτοιας παρέμβασης θα άγγιζε τα 2,8 δισ. ευρώ ετησίως.

Πρόκειται ουσιαστικά για την προσθήκη ενός ακόμη μήνα πληρωμών στον ετήσιο λογαριασμό των συντάξεων. Μέρος του ποσού θα επέστρεφε στα δημόσια ταμεία μέσω φόρων, εισφορών υγείας και άλλων κρατήσεων. Παρά ταύτα, η αρχική ταμειακή επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό θα παρέμενε ιδιαίτερα υψηλή.

Η πλήρης επαναφορά θα κάλυπτε το σύνολο των περίπου 2,54 εκατ. συνταξιούχων, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια ή διαφοροποίηση ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.

Τι προβλέπει το σενάριο της μισής 13ης σύνταξης;

Η δεύτερη επιλογή αφορά την καταβολή του 50% μιας μηνιαίας σύνταξης σε όλους τους δικαιούχους. Σε αυτή την περίπτωση, ο λογαριασμός περιορίζεται περίπου στο μισό, δηλαδή κοντά στα 1,4 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Το συγκεκριμένο μοντέλο προσφέρει μεγαλύτερη ενίσχυση από ένα οριζόντιο επίδομα, αλλά παραμένει αισθητά φθηνότερο από την πλήρη 13η σύνταξη. Το τελικό καθαρό κόστος θα εξαρτηθεί από τις κρατήσεις, τη φορολογική μεταχείριση της παροχής και το αν θα ενσωματωθούν υφιστάμενα μέτρα στήριξης.

Παράλληλα, θα μπορούσε να εφαρμοστεί με κατώτατο και ανώτατο όριο, ώστε να στηριχθούν περισσότερο οι χαμηλοσυνταξιούχοι και να συγκρατηθεί η συνολική δαπάνη.

Πώς λειτουργούσε η 13η σύνταξη του 2019;

Το οικονομικότερο από τα τρία βασικά σενάρια παραπέμπει στο κλιμακωτό μοντέλο του 2019, το οποίο είχε κόστος περίπου 800 εκατ. ευρώ. Η παροχή εκείνη χαρακτηρίστηκε 13η σύνταξη, αλλά δεν αντιστοιχούσε σε μία πλήρη μηνιαία καταβολή για όλους.

Οι συνταξιούχοι με κύρια σύνταξη έως 500 ευρώ λάμβαναν το 100% του ποσού. Για συντάξεις από 500 έως 600 ευρώ καταβαλλόταν το 70%, για ποσά από 600 έως 1.000 ευρώ το 50%, ενώ πάνω από τα 1.000 ευρώ η ενίσχυση περιοριζόταν στο 30%.

Με αυτή τη δομή, το μεγαλύτερο όφελος κατευθυνόταν στους χαμηλοσυνταξιούχους. Το δημοσιονομικό κόστος συγκρατήθηκε σε επίπεδα χαμηλότερα από το ένα τρίτο της δαπάνης που θα απαιτούσε σήμερα μια πλήρης 13η σύνταξη.

Γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά στις κοστολογήσεις;

Η απόσταση ανάμεσα στα 800 εκατ. και τα 2,8 δισ. ευρώ εξηγείται από τρεις βασικούς παράγοντες: τον αριθμό των δικαιούχων, το ποσοστό της σύνταξης που θα καταβληθεί και την ύπαρξη ή όχι εισοδηματικών κριτηρίων.

Μια πλήρης παροχή για όλους έχει πολλαπλάσιο κόστος από μια στοχευμένη, κλιμακωτή ενίσχυση. Αντίστοιχα, το καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα διαφοροποιείται ανάλογα με τους φόρους και τις κρατήσεις που επιστρέφουν στο Δημόσιο.

Όπως προκύπτει από το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν θα επανέλθει η 13η σύνταξη, αλλά ποια ακριβώς μορφή θα έχει. Μέχρι να υπάρξει συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση και επίσημη κοστολόγηση, τα παραπάνω παραμένουν διαφορετικά σενάρια και όχι οριστική απόφαση.

newpost.gr