Επιτρέπονται οι σκύλοι στις παραλίες; Πού ναι και πού όχι – Οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών

 

Κάθε καλοκαίρι επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό στις ελληνικές παραλίες. Ένας λουόμενος φτάνει με τον σκύλο του για να απολαύσει τη θάλασσα και μέσα σε λίγα λεπτά ξεκινούν οι διαμαρτυρίες. Άλλοι υποστηρίζουν ότι απαγορεύονται τα σκυλιά στις παραλίες, άλλοι επιμένουν ότι ο νόμος τα επιτρέπει και η συζήτηση καταλήγει σε ένταση, χωρίς κανείς να γνωρίζει τι πραγματικά προβλέπει η νομοθεσία.

Η πραγματικότητα είναι ότι ούτε η απόλυτη απαγόρευση ισχύει ούτε, όμως, ο ιδιοκτήτης μπορεί να αφήνει το ζώο του ανεξέλεγκτο όπου επιθυμεί. Το ισχύον πλαίσιο, με βασικό κορμό τον ν. 4830/2021 για τα ζώα συντροφιάς, κάνει μια κρίσιμη διάκριση μεταξύ οργανωμένων και μη οργανωμένων παραλιών, ενώ παράλληλα επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις στους κατόχους σκύλων σε δημόσιους χώρους.

Επιπλέον, ακόμη και όταν η παρουσία του σκύλου επιτρέπεται, ο ιδιοκτήτης εξακολουθεί να υπέχει αστική, διοικητική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και ποινική ευθύνη, αν από τη συμπεριφορά του ζώου προκληθεί ζημία ή κίνδυνος.

Οργανωμένη ή μη οργανωμένη παραλία; Πού επιτρέπονται σκύλοι

Το άρθρο 19 του ν. 4830/2021 δεν απαγορεύει συνολικά την παρουσία σκύλων στις παραλίες. Αντίθετα, διαφοροποιεί το καθεστώς ανάλογα με το είδος της παραλίας.

Στις μη οργανωμένες παραλίες οι σκύλοι επιτρέπονται τόσο στην ακτή όσο και μέσα στη θάλασσα. Αντίθετα, στις οργανωμένες παραλίες τα σκυλάκια καταρχήν δεν επιτρέπονται, με δύο όμως εξαιρέσεις.

Ειδικότερα, η είσοδος σκύλου σε οργανωμένη παραλία επιτρέπεται:

εφόσον ο υπεύθυνος της παραλίας έχει επιτρέψει ρητά την πρόσβαση ζώων

όταν πρόκειται για σκύλους βοήθειας, οι οποίοι απολαμβάνουν ειδικής προστασίας.

Το κρίσιμο σημείο, βέβαια, είναι τι ακριβώς θεωρείται οργανωμένη παραλία, καθώς η έννοια δεν ταυτίζεται με τις παραλίες που έχουν εισιτήριο. Ο νόμος παραπέμπει στις «οργανωμένες λουτρικές εγκαταστάσεις» του π.δ. 71/2020, δηλαδή σε παραλίες που λειτουργούν υπό οργανωμένη εκμετάλλευση και παρέχουν υπηρεσίες στους λουόμενους, όπως ξαπλώστρες, ομπρέλες, beach bar, αποδυτήρια, ντους, ναυαγοσώστη και άλλες οργανωμένες υποδομές.

Έτσι, ακόμη και μια παραλία με ελεύθερη είσοδο μπορεί να θεωρείται οργανωμένη, εφόσον λειτουργεί νόμιμα από επιχείρηση που εκμεταλλεύεται τμήμα του αιγιαλού με ξαπλώστρες και συναφείς υπηρεσίες, εφόσον της έχει παραχωρηθεί ο χώρος από το δήμο ή το Δημόσιο. Αντίθετα, μια ελεύθερη παραλία χωρίς τέτοια οργανωμένη εκμετάλλευση θεωρείται μη οργανωμένη και υπάγεται στο ευνοϊκότερο καθεστώς για την παρουσία κατοικιδίων.

Η διάκριση αυτή εξηγεί και γιατί πολλές φορές δημιουργούνται παρεξηγήσεις μεταξύ λουομένων και ιδιοκτητών σκύλων. Δεν αρκεί το γεγονός ότι υπάρχουν λίγες ομπρέλες ή μια καντίνα για να εξαχθεί συμπέρασμα. Εκείνο που ενδιαφέρει είναι αν πρόκειται για οργανωμένη λουτρική εγκατάσταση κατά την έννοια της νομοθεσίας.

Οι υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη σκύλου σε κάθε παραλία

Φυσικά, το γεγονός ότι ο σκύλος επιτρέπεται να βρίσκεται σε μια παραλία δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης απαλλάσσεται από τις υποχρεώσεις του. Αντιθέτως, η νομοθεσία επιβάλλει ένα πλέγμα κανόνων που αποσκοπεί στην προστασία τόσο των λουομένων όσο και του ίδιου του ζώου.

Στην ακτή, λοιπόν, ο σκύλος πρέπει να βρίσκεται υπό τον έλεγχο του συνοδού του και, κατά κανόνα, να είναι δεμένος με λουρί. Ο ιδιοκτήτης οφείλει επίσης να απομακρύνει άμεσα τα περιττώματα του ζώου και να λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε να μην προκαλείται ενόχληση ή κίνδυνος στους υπόλοιπους λουόμενους.

Οι υποχρεώσεις αυτές απορρέουν από τον ίδιο νόμο που επιτρέπει την πρόσβαση των σκύλων στις ακτές, υπό την έννοια ότι το συναφές αυτό δικαίωμα συνοδεύεται και από ορισμένες υποχρεώσεις. Η μη τήρηση των κανόνων αυτών μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην επιβολή προστίμων (π.χ. αν ο ιδιοκτήτης δεν μαζέψει τα περιττώματα του σκύλου), ανεξάρτητα από το αν τελικά προκλήθηκε κάποια ζημία.

Αν, όμως, ο σκύλος προκαλέσει τραυματισμό ή άλλη ζημία, ενεργοποιούνται και οι γενικές διατάξεις του αστικού δικαίου. Σύμφωνα με το άρθρο 924 του Αστικού Κώδικα, ο κάτοχος του ζώου ευθύνεται για τη ζημία που αυτό προξενεί, εκτός αν αποδείξει ότι είχε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα επιμέλειας ή ότι η ζημία θα επερχόταν ακόμη και αν τα είχε λάβει. Παράλληλα, μπορεί να εφαρμοστεί και το άρθρο 914 του Αστικού Κώδικα περί αδικοπραξίας, όταν η ζημία οφείλεται σε υπαίτια συμπεριφορά του ιδιοκτήτη, όπως όταν αφήνει ανεξέλεγκτο έναν σκύλο που γνωρίζει ότι είναι επιθετικός.

Και βέβαια, μπορεί να γεννηθεί ακόμη και ποινική ευθύνη, αν προκύψει τραυματισμός για το αδίκημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια.

Συνεπώς, το βασικό ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί τους λουόμενους στις παραλίες δεν είναι τόσο αν επιτρέπεται ο σκύλος στην παραλία, όσο το αν ο ιδιοκτήτης του φροντίζει, ώστε να μην θίγονται η ασφάλεια και τα δικαιώματα των υπολοίπων. Διότι έτσι μόνο μπορεί να επιτευχθεί η ισορροπία μεταξύ αυτών και του δικαιώματος των κατόχων σκύλων να απολαμβάνουν τη θάλασσα μαζί με τα κατοικίδιά τους.

 Mononews.gr