ΕΛΣΤΑΤ: Ένας στους τρεις εργαζομένους δυσκολεύεται να συνδυάσει δουλειά και οικογένεια

 

Σημαντικές δυσκολίες στον συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής αντιμετωπίζει περίπου ένας στους τρεις εργαζομένους στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με την ειδική έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τον συνδυασμό οικογενειακής ζωής και εργασίας, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα (19/10), το 33% δηλώνει ότι οι επαγγελματικές του υποχρεώσεις συγκρούονται με τη φροντίδα παιδιών ή εξαρτώμενων ενηλίκων, με τις γυναίκες και τους εργαζομένους ηλικίας 35 έως 44 ετών να αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις.

Ειδικότερα, το ποσοστό των γυναικών που αναφέρουν δυσκολίες φτάνει το 35,4%, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 35-44 ετών διαμορφώνεται στο 37,5%. Οι πολλές ώρες εργασίας, οι απαιτητικές επαγγελματικές συνθήκες και τα δύσκολα ωράρια συγκαταλέγονται στους βασικότερους παράγοντες που δυσχεραίνουν την καθημερινότητα.

Ποια είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια για τους εργαζομένους

Οι αυξημένες ώρες απασχόλησης αποτελούν το συχνότερο εμπόδιο για όσους δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ταυτόχρονα στις επαγγελματικές και οικογενειακές τους υποχρεώσεις, συγκεντρώνοντας ποσοστό 34,9%.

Ακολουθεί η απαιτητική ή εξαντλητική φύση της εργασίας, με 27%, ενώ το 13% αναφέρει ως πρόβλημα τα απρόβλεπτα ή δύσκολα προγράμματα εργασίας. Για το 12,9%, σημαντική επιβάρυνση αποτελεί ο χρόνος μετακίνησης προς και από την εργασία.

Στο σύνολο των ερωτηθέντων, το 29,8% δηλώνει ότι έχει υποχρεώσεις φροντίδας. Από αυτούς, το 25,7% του συνολικού πληθυσμού αναφοράς φροντίζει αποκλειστικά παιδιά, το 3,2% μόνο ενήλικες και το 0,9% τόσο παιδιά όσο και ενήλικες.

Οι σχετικές υποχρεώσεις εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες, με ποσοστό 31,9%, έναντι 27,6% των ανδρών. Ιδιαίτερα υψηλό είναι το ποσοστό στην ηλικιακή ομάδα 35-44 ετών, όπου το 65,7% έχει ευθύνες φροντίδας. Στους απασχολουμένους, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 35,2%.

Χάσμα ανδρών και γυναικών στις οικογενειακές άδειες

Μεγάλες διαφοροποιήσεις καταγράφονται και στη χρήση οικογενειακών αδειών, τόσο ανάμεσα στα δύο φύλα όσο και μεταξύ διαφορετικών επαγγελματικών και κοινωνικών ομάδων.

Συγκεκριμένα, το 59,9% όσων έχουν αναθρέψει παιδιά και εργάζονται ή είχαν εργαστεί στο παρελθόν, δηλώνει ότι δεν έχει κάνει χρήση οικογενειακής άδειας. Στους άνδρες, μόλις το 24% έχει λάβει αντίστοιχη άδεια, ενώ η πλειονότητα των γυναικών έχει αξιοποιήσει άδεια μητρότητας ή γονική άδεια.

Η χρήση οικογενειακής άδειας είναι αισθητά συχνότερη στον δημόσιο τομέα, όπου το ποσοστό φτάνει το 80,9%. Σημαντικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει και το μορφωτικό επίπεδο. Το ποσοστό διαμορφώνεται σε 59,2% μεταξύ των αποφοίτων πανεπιστημίου και σε 58,7% μεταξύ όσων διαθέτουν μεταπτυχιακή εκπαίδευση.

Αντίθετα, μόλις το 14,3% των ατόμων ξένης ιθαγένειας έχει λάβει οικογενειακή άδεια, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 9,2% για όσους έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους έως το Γυμνάσιο.

Οι διαφορές αποτυπώνονται και στη διάρκεια της άδειας. Το 85,3% των ανδρών που έκαναν χρήση οικογενειακής άδειας, απουσίασε από την εργασία για διάστημα έως έξι μηνών. Αντίθετα, το 30,5% των γυναικών έλαβε άδεια μεγαλύτερη του ενός έτους.

Τι ισχύει με τις υπηρεσίες φροντίδας παιδιών

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό εύρημα της έρευνας αφορά τη περιορισμένη αξιοποίηση οργανωμένων υπηρεσιών φροντίδας. Το 67,9% όσων έχουν την ευθύνη παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών, δηλώνει ότι δεν χρησιμοποιεί υπηρεσίες όπως παιδικούς σταθμούς, ολοήμερα σχολεία ή υπηρεσίες φύλαξης παιδιών στο σπίτι.

Η χρήση τέτοιων υπηρεσιών είναι συχνότερη στις ηλικίες 35-44 ετών, με 36,5%, και στους απασχολουμένους, με 34,9%. Αντίθετα, στους ανέργους το ποσοστό περιορίζεται στο 17%, ενώ στους νέους ηλικίας 18-24 ετών φτάνει μόλις το 14,1%.

Διαφοροποιήσεις προκύπτουν και ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Στα ζευγάρια με παιδιά, το 31,7% χρησιμοποιεί υπηρεσίες φροντίδας, έναντι 19,3% τωνμονογονεϊκών νοικοκυριών.

Γιατί οι γονείς δεν επιλέγουν υπηρεσίες φροντίδας

Η συχνότερη αιτία μη χρήσης υπηρεσιών φροντίδας δεν είναι το οικονομικό κόστος, αλλά η προτίμηση των γονέων να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τη φροντίδα των παιδιών τους, είτε ατομικά είτε μαζί με τον σύντροφό τους. Αυτή την απάντηση δίνει το 47,6% των ερωτηθέντων που δεν χρησιμοποιούν αντίστοιχες υπηρεσίες.

Το ποσοστό αυξάνεται στο 68% μεταξύ των ατόμων εκτός εργατικού δυναμικού και στο 64,1% στην ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών. Στους υπόλοιπους λόγους περιλαμβάνονται η βοήθεια από συγγενείς και φίλους, καθώς και η δυνατότητα των παιδιών να αυτοεξυπηρετούνται. Πάντως, ένα μέρος των ερωτηθέντων αναφέρει συγκεκριμένα εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας. Συνολικά, το 9,6% επικαλείται σχετικά προβλήματα, με το 5,6% να αναφέρει το κόστος, το 3% την περιορισμένη διαθεσιμότητα και το 1% άλλες δυσκολίες

Πόσα παιδιά έχουν αναθρέψει οι Έλληνες

Η έρευνα καταγράφει, επίσης, διαφοροποιήσεις στον αριθμό των παιδιών που έχουν αναθρέψει τα άτομα ηλικίας 18 έως 54 ετών, ανάλογα με τον τόπο κατοικίας, την εργασιακή κατάσταση, την ιθαγένεια και το μορφωτικό επίπεδο.

Στο σύνολο αυτής της ηλικιακής ομάδας, ο μέσος αριθμός διαμορφώνεται κοντά στο ένα παιδί. Στις ημιαστικές περιοχές φτάνει το 1,26, ενώ στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών περιορίζεται στο 0,81. Με βάση την ιθαγένεια, τα άτομα ελληνικής ιθαγένειας δηλώνουν κατά μέσο όρο 1,03 παιδιά, έναντι 1,41 των ατόμων ξένης ιθαγένειας.

Διαφορές εμφανίζονται και σε σχέση με την απασχόληση. Οι εργαζόμενοι δηλώνουν κατά μέσο όρο 1,15 παιδιά, ενώ τόσο στους ανέργους όσο και στα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού ο αντίστοιχος αριθμός είναι 0,81. Στον δημόσιο τομέα, ο μέσος αριθμός φτάνει το 1,48, έναντι 1,07 στον ιδιωτικό.

Ως προς την εκπαίδευση, οι απόφοιτοι πανεπιστημίου έχουν αναθρέψει κατά μέσο όρο 1,01 παιδιά, ενώ στα άτομα με μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση καταγράφεται ο χαμηλότερος μέσος αριθμός, 0,93.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες στην Ελλάδα, ιδιαίτερα κατά τις ηλικίες στις οποίες οι αυξημένες επαγγελματικές απαιτήσεις συμπίπτουν με σημαντικές ευθύνες ανατροφής και φροντίδας.

ΠΗΓΗ