Έντονες αντιδράσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κύπρο προκαλεί η ομόφωνη έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η οποία εδρεύει στο Τομπρούκ, στην ανατολική χώρα. Η απόφαση αφορά τη συμφωνία του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης και ανατρέπει την προηγούμενη στάση του λιβυκού Κοινοβουλίου, που είχε απορρίψει την επικύρωσή της το 2020.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνουν ότι το μνημόνιο δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας, παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και είναι άκυρο. Αθήνα και Λευκωσία απορρίπτουν επίσης τη συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τους.
Στον αντίποδα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαιρετίζει την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι το μνημόνιο βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και διασφαλίζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των δύο χωρών.
Η αντίδραση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα
Τη βαθιά δυσαρέσκεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξέλιξη εξέφρασαν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με τις τοποθετήσεις τους να κινούνται στην ίδια γραμμή.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε τη «βαθιά λύπη» της για την επικύρωση από το λιβυκό Κοινοβούλιο του λεγόμενου Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο.
Όπως υπογράμμισε, η θέση της ΕΕ για το ζήτημα είχε διατυπωθεί σαφώς από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή θέση, η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη.
Παράλληλα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επανέλαβε την αλληλεγγύη της Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και την πάγια θέση της κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη.
We deeply regret the ratification today by the Libyan Parliament of the so-called Libyan-Türkiye Memorandum of Understanding on the delimitation of maritime jurisdictions in the Mediterranean Sea.
We recall that the EU’s position on this matter was clearly stated by the European Council in 2019 and remains unchanged.
This agreement infringes upon the sovereign rights of third states, it does not comply with the Law of the Sea, and is null and void.
We reaffirm our solidarity with Greece and Cyprus.
We reiterate the EU’s well known position against any outside interference in Libya.
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 20, 2026
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Αντόνιο Κόστα, επαναλαμβάνοντας ότι η ευρωπαϊκή θέση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν έχει μεταβληθεί. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε επίσης τη στήριξη της ΕΕ προς την Ελλάδα και την Κύπρο, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.
We deeply regret the ratification today by the Libyan Parliament of the so-called Libyan-Türkiye Memorandum of Understanding on the delimitation of maritime jurisdictions in the Mediterranean Sea.
We recall that the EU’s position on this matter was clearly stated by the European Council in 2019 and remains unchanged. This agreement infringes upon the sovereign rights of third states, it does not comply with the Law of the Sea, and is null and void.
We reaffirm our solidarity with Greece and Cyprus.
We reiterate the EU’s well known position against any outside interference in Libya.
— António Costa (@eucopresident) October 20, 2026
Αθήνα: «Παράνομο, άκυρο και ανίσχυρο» το μνημόνιο
Την έντονη αντίθεσή του στην απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης εξέφρασε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, ξεκαθαρίζοντας ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν μεταβάλλει τον παράνομο χαρακτήρα του μνημονίου ούτε δημιουργεί έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η συμφωνία αντίκειται στο Δίκαιο της Θάλασσας και παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής. Επισημαίνει, επίσης, ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν νόμιμα την επιχειρούμενη οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι το μνημόνιο παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, όπως αυτά κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τη λιβυκή πλευρά να απέχει από ενέργειες που αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έχει ενημερώσει τους εταίρους και τους συμμάχους της Ελλάδας και ότι θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Η Κύπρος απορρίπτει το μνημόνιο ως παράνομο και άκυρο
Την αντίθεσή του στην έγκριση της συμφωνίας εξέφρασε και το υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, καταδικάζοντας την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου. Η κυπριακή πλευρά χαρακτηρίζει το μνημόνιο του 2019 «παράνομο, άκυρο και ανίσχυρο», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και αντίκειται στις αναγνωρισμένες αρχές της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και στο εθιμικό διεθνές δίκαιο σχετικά με τα δικαιώματα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Όπως επισημαίνει η Λευκωσία, η συμφωνία δεν μπορεί να παράγει οποιοδήποτε έννομο αποτέλεσμα έναντι τρίτων κρατών. Η κυπριακή αντίδραση ευθυγραμμίζεται με την πάγια θέση της Αθήνας, καθώς οι δύο χώρες θεωρούν ότι το μνημόνιο επηρεάζει τα δικαιώματά τους στην Ανατολική Μεσόγειο και αμφισβητεί τις αρχές που διέπουν τη νόμιμη οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Τηλεφωνική επικοινωνία Γεραπετρίτη με τον Κύπριο ομόλογό του
Στο πλαίσιο των εξελίξεων, ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κύπριο ομόλογό του, Κωνσταντίνο Κόμπο. Στο επίκεντρο της συνομιλίας βρέθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς και οι κίνδυνοι που ενδέχεται να προκύψουν για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επικοινωνία εντάσσεται στον συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας απέναντι στις νέες εξελίξεις, με τις δύο πλευρές να δίνουν έμφαση στην προστασία των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
🇬🇷🇨🇾 Ο ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτης συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Κύπριο ομόλογό του @ckombos.
Στο επίκεντρο, οι εξελίξεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι κίνδυνοι για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
@CyprusMFA @cyprusingreece @GreeceinCyprus https://t.co/jAUrKvxy0n
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) October 20, 2026
Πανηγυρίζει η Άγκυρα: «Βασίζεται στο διεθνές δίκαιο»
Σε εντελώς διαφορετικό τόνο, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας χαιρέτισε την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, παρουσιάζοντάς την ως εξέλιξη που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι καλωσορίζει την απόφαση για το Μνημόνιο Συνεργασίας σχετικά με την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, το οποίο βρίσκεται σε ισχύ από το 2019.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το μνημόνιο βασίζεται στις αρχές του διεθνούς δικαίου και της ισότητας, διασφαλίζει τα αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα των δύο χωρών και συμβάλλει στην περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των λαών τους.
Η Άγκυρα διαμηνύει ακόμη ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εταίρους της για τη διασφάλιση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ειρήνης στη Μεσόγειο, επικαλούμενη τη δέσμευσή της στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Η τουρκική ανακοίνωση βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις θέσεις που διατυπώνουν η Αθήνα, η Λευκωσία και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, αναδεικνύοντας το χάσμα μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών ως προς τη νομιμότητα και τις συνέπειες της συμφωνίας.
Η ανατροπή της στάσης του λιβυκού Κοινοβουλίου
Η απόφαση της 20ής Οκτωβρίου αποτελεί σημαντική μεταβολή στη στάση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης απέναντι στην Τουρκία. Το μνημόνιο είχε υπογραφεί στις 27 Νοεμβρίου 2019 από την τουρκική κυβέρνηση και την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, με επικεφαλής τον Φαγέζ αλ Σάρατζ. Το 2020, η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε απορρίψει την επικύρωση των δύο μνημονίων συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών, που αφορούσαν τις θαλάσσιες ζώνες και τη στρατιωτική συνεργασία.
Παράλληλα, είχε εγκρίνει απόφαση για τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία. Με τη σημερινή ψηφοφορία, οι βουλευτές ενέκριναν ομόφωνα το μνημόνιο και ανακάλεσαν τις δύο αποφάσεις του 2020. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Λιβύη εξακολουθεί να είναι πολιτικά διαιρεμένη, με αντίπαλες διοικήσεις στην ανατολική και τη δυτική πλευρά της χώρας. Η συμφωνία του 2019 είχε συναφθεί από την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης, ενώ η Βουλή των Αντιπροσώπων, που εδρεύει στο Τομπρούκ, είχε διατηρήσει επί χρόνια αρνητική στάση απέναντί της.
Νέος κύκλος διπλωματικής έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο
Η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Ελλάδα και την Κύπρο να επιμένουν ότι η συμφωνία δεν μπορεί να θίξει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Η Αθήνα και η Λευκωσία επικαλούνται το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ η Τουρκία υποστηρίζει ότι το μνημόνιο κατοχυρώνει τα συμφέροντά της στην περιοχή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, έχει διατυπώσει σαφείς ενστάσεις για τη συμβατότητα της συμφωνίας με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Μαρία Σπυριδωνάκου
No comments:
Post a Comment
Η Φωνή του Λ.Σ. δεν υιοθετεί απόψεις από καταγγελίες και σχόλια αναγνωστών καθώς και άρθρα που το περιεχόμενο τους προέρχετε από άλλες σελίδες και αναδημοσιεύονται στον παρόντα ιστότοπο και ως εκ τούτου δεν φέρει οιασδήποτε φύσεως ευθύνη. Για οποιαδήποτε παράπονα και διευκρινίσεις ή αν επιθυμείτε να διαγράψουμε ένα άρθρο ή ένα σχόλιο μπορείτε να στείλετε το μήνυμα σας στο group.voice.ls@gmail.com.