Θωρηκτό Αβέρωφ: Το θρυλικό πλοίο που άλλαξε την ιστορία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού – Οι μεγάλες στιγμές

 Το Θωρηκτό Αβέρωφ δεν είναι απλώς ένα πολεμικό πλοίο που διατηρείται σήμερα ως μουσείο στο Φάληρο. Πρόκειται για το πλοίο που συνέβαλε καθοριστικά στην κυριαρχία της Ελλάδας στο Αιγαίο στους Βαλκανικούς Πολέμους, άλλαξε τις ισορροπίες απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και πέρασε στην ελληνική ιστορία ως το πιο ένδοξο πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού. Από την αγορά του στις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τις μεγάλες ναυμαχίες και τη σημερινή του λειτουργία ως πλωτό μουσείο, το Αβέρωφ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εθνικά σύμβολα της χώρας.

Πώς αγόρασε η Ελλάδα το Θωρηκτό Αβέρωφ

Η ιστορία του πλοίου ξεκινά το 1909, όταν η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να ενισχύσει επειγόντως το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς η ένταση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία μεγάλωνε. Εκείνη την περίοδο, τα ιταλικά ναυπηγεία Orlando στο Λιβόρνο κατασκεύαζαν τρία σύγχρονα θωρακισμένα καταδρομικά τύπου Pisa.

Η Ελλάδα εκμεταλλεύτηκε την οικονομική δυσκολία της Ιταλίας και προχώρησε στην αγορά του τρίτου πλοίου της σειράς, το οποίο βρισκόταν ακόμη υπό κατασκευή. Το συνολικό κόστος έφτασε περίπου τις 23,6 εκατομμύρια χρυσές δραχμές, ενώ σημαντικό μέρος της αγοράς καλύφθηκε από κληροδότημα του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ. Από εκεί πήρε και το όνομά του το πλοίο.

Το Θωρηκτό Αβέρωφ, παραδόθηκε  στην Ελλάδα στις 15 Μαΐου του 1911 και αμέσως θεωρήθηκε το ισχυρότερο πλοίο της Ανατολικής Μεσογείου.

Γιατί το Αβέρωφ θεωρούνταν υπερσύγχρονο και πανίσχυρο

Για την εποχή του, το Αβέρωφ ήταν ένα πραγματικό τεχνολογικό «τέρας». Διέθετε εκτόπισμα περίπου 10.200 τόνων, μήκος 140 μέτρων και μπορούσε να αναπτύξει ταχύτητα που ξεπερνούσε τους 23 κόμβους, επίδοση εξαιρετικά υψηλή για τις αρχές του 20ού αιώνα.

Ο οπλισμός του προκαλούσε δέος. Έφερε τέσσερα κύρια πυροβόλα των 234 χιλιοστών, οκτώ πυροβόλα των 190 χιλιοστών, δεκάδες μικρότερα πυροβόλα και τορπιλοσωλήνες. Το ισχυρό του πυροβολικό, σε συνδυασμό με τη μεγάλη ταχύτητα και τη θωράκισή του, του έδινε σαφές πλεονέκτημα απέναντι στον οθωμανικό στόλο.

Το πλήρωμά του ξεπερνούσε τα 650 άτομα, ενώ θεωρούνταν τόσο προηγμένο ώστε πολλοί ξένοι στρατιωτικοί αναλυτές της εποχής το χαρακτήριζαν «πλωτό φρούριο».

Ποιες ήταν οι μεγάλες νίκες του Θωρηκτού Αβέρωφ

Το όνομα του Αβέρωφ συνδέθηκε άμεσα με τις μεγάλες ελληνικές επιτυχίες στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913. Υπό τη διοίκηση του ναυάρχου Παύλος Κουντουριώτης, το πλοίο κυριάρχησε στο Αιγαίο και συνέβαλε αποφασιστικά στην απελευθέρωση των νησιών.

Η πιο ιστορική στιγμή ήρθε στις ναυμαχίες της Έλλης τον Δεκέμβριο του 1912 και της Λήμνου τον Ιανουάριο του 1913. Στη ναυμαχία της Έλλης, ο Κουντουριώτης ύψωσε το περίφημο σήμα «Ζ», που σήμαινε «Ανεξάρτητος δράσις», και το Αβέρωφ αποσπάστηκε από τον υπόλοιπο ελληνικό στόλο, κινούμενο μόνο του με μεγαλύτερη ταχύτητα απέναντι στους Οθωμανούς.

Η κίνηση αυτή αιφνιδίασε τον αντίπαλο στόλο και οδήγησε σε ελληνική νίκη, εξασφαλίζοντας ουσιαστικά τον έλεγχο του Αιγαίου. Αντίστοιχη ήταν και η συμβολή του στη ναυμαχία της Λήμνου, όπου οι οθωμανικές δυνάμεις υπέστησαν νέα ήττα.

Οι επιτυχίες αυτές επέτρεψαν στην Ελλάδα να διατηρήσει την κυριαρχία της στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου και να ενισχύσει τη θέση της στους Βαλκανικούς Πολέμους.

Η πορεία του Αβέρωφ στους πολέμους και στον 20ό αιώνα

Το πλοίο συνέχισε να υπηρετεί για δεκαετίες. Συμμετείχε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο απέπλευσε από την Ελλάδα λίγο πριν από τη γερμανική εισβολή του 1941.

Το Αβέρωφ πέρασε στην Αίγυπτο και συνέχισε να επιχειρεί στο πλευρό των Συμμάχων στη Μέση Ανατολή και στον Ινδικό Ωκεανό. Το 1944 μετέφερε στην απελευθερωμένη Αθήνα την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση, σε μια από τις πιο συμβολικές στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Μετά τον πόλεμο παρέμεινε σε υπηρεσία έως το 1952, όταν και παροπλίστηκε οριστικά.

Πού βρίσκεται σήμερα το Θωρηκτό Αβέρωφ

Σήμερα, το Θωρηκτό Αβέρωφ λειτουργεί ως πλωτό μουσείο στο Παλαιό Φάληρο, δίπλα στη Μαρίνα Φλοίσβου. Θεωρείται το μοναδικό σωζόμενο θωρακισμένο καταδρομικό του τύπου του παγκοσμίως και ένα από τα ελάχιστα πολεμικά πλοία του 20ού αιώνα που διατηρούνται σε τόσο καλή κατάσταση.

Οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στα καταστρώματα, στις καμπίνες των αξιωματικών, στα μηχανοστάσια και στους χώρους διαβίωσης του πληρώματος, αποκτώντας μια μοναδική εικόνα για τη ναυτική ιστορία της Ελλάδας.

Το πλοίο παραμένει ενεργό σύμβολο μνήμης και εθνικής υπερηφάνειας, ενώ χρησιμοποιείται συχνά σε επετειακές εκδηλώσεις και τελετές του Πολεμικού Ναυτικού.

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά την αγορά του, το Αβέρωφ εξακολουθεί να προκαλεί δέος. Όχι μόνο για τη στρατιωτική του ισχύ, αλλά γιατί συνδέθηκε όσο λίγα πλοία με τις πιο καθοριστικές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

newpost.gr